PINAGTAWANAN AKO NG ASAWA KO SA LOOB NG KORTE DAHIL WALA AKONG PERA PAMBAYAD SA ABOGADO—PERO NATIGIL ANG TAWANAN NILA NANG BUMUKAS ANG PINTO AT PUMASOK ANG “DRAGON NG BATAS” PARA IPAGTANGGOL AKO.
Nasa loob ako ng Family Court, nakaupo sa malamig na silya sa bandang kanan. Mag-isa. Nanginginig ang mga kamay ko na magkasalikop sa ibabaw ng mesa. Suot ko ang luma kong blusa na medyo kupas na ang kulay, ang tanging disenteng damit na natira sa akin matapos akong palayasin ng asawa ko.
Sa kabilang mesa, nakaupo ang asawa kong si Richard. Kampante siya. Nakasuot ng Armani suit, makintab ang sapatos, at naka-ngisi sa akin. Katabi niya ang kanyang abogado, si Atty. Vega—isang kilalang abogado na “walang talo” basta bayad nang malaki.
Pinaglalabanan namin ang custody ng aming dalawang anak at ang hatian sa ari-arian. Gusto ni Richard na makuha ang lahat. Gusto niyang iwan ako sa kangkungan.
“Mrs. Santos,” tawag ng Hukom, si Judge Morales. “Nasaan ang abogado mo? Magsisimula na ang hearing.”
Tumayo ako, nanginginig ang tuhod.
“Your Honor…” mahina kong sagot. “Wala po akong abogado. Hindi ko po kayang magbayad. Ako na lang po ang magtatanggol sa sarili ko.”
Napuno ng tawanan ang side ni Richard.
“Hahaha!” malakas na tawa ni Richard. Hindi niya napigilan ang sarili niya. “Your Honor, nakakatawa naman ‘to. High school graduate lang ang asawa ko. Paano niya ipagtatanggol ang sarili niya laban kay Atty. Vega? Sayang lang ang oras natin dito. Ibigay niyo na sa akin ang mga bata dahil wala siyang kakayahang bumuhay ng pamilya!”
“Mr. Santos, silence!” saway ng Judge.
Pero nagpatuloy si Richard sa pagbulong nang malakas para marinig ko.
“Elena, sumuko ka na,” ngisi ni Richard. “Wala kang laban. Pulubi ka. Tignan mo nga ang itsura mo. Sinong maniniwala sa’yo? Tatapusin ka namin sa loob ng sampung minuto.”
Tumulo ang luha ko. Totoo naman eh. Wala akong pera. Ang tanging meron ako ay ang pagmamahal ko sa mga anak ko. Pero sa batas ng tao, minsan, hindi sapat ang pagmamahal kung wala kang salapi.
“Well, Mrs. Santos,” sabi ng Judge, medyo naaawa. “Karapatan mong katawanin ang sarili mo, pero delikado iyan. Sigurado ka ba?”
“Wala po akong choice, Your Honor,” sagot ko.
Tumayo si Atty. Vega, ang abogado ni Richard.
“Your Honor, let’s proceed. I have here the documents proving Mrs. Santos is financially unstable and mentally unfit to…”
Nagsisimula na silang durugin ako. Pakiramdam ko ay lulubog na ako sa lupa. Ipinikit ko ang mga mata ko at nagdasal. Lord, tulungan niyo po ako…
Biglang…
BLAG!
Bumukas nang malakas ang malaking pinto ng courtroom sa likuran.
Napalingon ang lahat. Napahinto si Atty. Vega sa pagsasalita.
Isang matandang lalaki ang pumasok. Nakasuot siya ng itim na trench coat sa ibabaw ng napakalinis na barong. May dalang itim na briefcase. Ang buhok niya ay puting-puti na, pero ang tindig niya ay tuwid at puno ng kapangyarihan. Ang bawat hakbang niya ay may bigat.
Sumunod sa kanya ang limang junior lawyers na may bitbit na makakapal na folder.
Nanlaki ang mata ng Hukom. Napatayo si Atty. Vega. Namutla si Richard.
Kilala siya ng lahat.
Siya si Attorney Faustino “The Dragon” Mondragon. Ang pinakamagaling, pinakamataas, at pinakakatakutang abogado sa buong bansa. Siya ang abogado ng mga senador, ng mga bilyonaryo, at ng mga taong makapangyarihan. Ang professional fee niya ay nagkakahalaga ng milyones kada oras. Hindi siya basta-basta tumatanggap ng kaso.
Bakit siya nandito?
Naglakad si Atty. Mondragon sa gitna. Ang tunog ng sapatos niya ay parang martilyo ng hustisya.
Nilampasan niya ang mesa ni Richard. Hindi man lang niya tinignan si Atty. Vega.
Dire-diretso siya sa mesa ko.
Sa harap ng gulat na gulat na si Richard, sa harap ng Hukom, at sa harap ko… inilapag ni Atty. Mondragon ang kanyang briefcase sa mesa ko.
Humarap siya sa akin at ngumiti nang napakatamis—isang ngiting parang lolo sa kanyang apo.
“Magandang umaga, Elena,” bati niya.
“S-Sir?” utal ko. “Sino po kayo? Naliligaw po yata kayo…”
Humarap si Atty. Mondragon sa Judge.
“Your Honor,” ang boses niya ay dumadagundong sa awtoridad. “I apologize for the dramatic entrance. I am formally entering my appearance as the Lead Counsel for Mrs. Elena Santos.”
Napasinghap ang buong courtroom. Gasp!
“WHAT?!” sigaw ni Richard. “Teka lang! Imposible ‘yan! Your Honor, pulubi ang asawa ko! Wala siyang pambayad kay Mondragon! Baka peke ‘yan!”
Humarap si Atty. Mondragon kay Richard. Ang ngiti niya ay nawala at napalitan ng tingin na kayang magpabagsak ng pader.
“Mr. Santos,” malamig na sabi ni Mondragon. “Hindi mo ba alam? Hindi lahat ng serbisyo ko ay nababayaran ng pera. Minsan, ang bayad ay UTANG NA LOOB.”
“Utang na loob?” naguluhang tanong ni Richard.
Humarap si Atty. Mondragon sa lahat.
“Limang taon na ang nakararaan,” kwento ni Mondragon, “Inatake ako sa puso sa gitna ng EDSA habang umuulan. Walang tumulong sa akin. Lahat ng kotse, nilampasan ako. Akala ko katapusan ko na.”
Tumingin siya sa akin. Tumulo ang luha sa mata ng matandang abogado.
“Pero may isang babae… isang babaeng nagbebenta ng sampaguita at basahan sa kalsada dahil naghahanap-buhay para sa asawa niyang tamad… ang tumigil. Binuhat niya ako kahit mabigat ako. Dinala niya ako sa ospital. At binantayan niya ako hanggang sa dumating ang pamilya ko. Ni hindi siya humingi ng kahit singkong duling. Umalis siya agad bago ko pa siya mapasalamatan.”
Nanlaki ang mata ko. Naalala ko ‘yun. Siya ‘yun?! Siya yung matandang lalaki sa kalsada?!
“Matagal kitang hinanap, Elena,” sabi ni Mondragon sa akin. “At ngayong nahanap na kita, nalaman kong inaapi ka ng lalaking pinag-alayan mo ng buhay mo.”
Humarap ulit si Mondragon kay Richard at Atty. Vega.
“Atty. Vega,” bati ni Mondragon sa kalabang abogado. “I suggest you withdraw from this case. Dahil hawak ko ang ebidensya ng ‘hidden bank accounts’ ni Richard sa Singapore, ang mga property na binili niya gamit ang pera ng kumpanya, at ang CCTV footage ng pambababae niya.”
Inilabas ng mga junior lawyers ang makakapal na ebidensya at inilapag sa mesa ng Judge.
“Wawasakin ko ang kaso niyo,” banta ni Mondragon. “Kukunin namin ang lahat. Ang bahay, ang mga kotse, ang savings, at ang custody ng mga bata. At sisiguraduhin kong wala kang makukuhang kahit piso, Richard.”
Nanginig si Atty. Vega. Alam niyang talo na siya. Agad niyang iniligpit ang gamit niya.
“I’m sorry, Mr. Santos,” bulong ni Atty. Vega kay Richard. “Hindi ko kayang kalabanin si Mondragon. I withdraw as your counsel.”
Tumakbo palabas si Atty. Vega.
Naiwan si Richard na nakatayo, putlang-putla, at nanginginig ang tuhod. Ang yabang niya kanina ay naglaho parang bula.
“P-Please…” nagmakaawa si Richard, tumitingin sa akin. “Elena… Hon… pag-usapan natin ‘to. Pamilya tayo di ba? Huwag mo akong ganituhin.”
Tumingin ako kay Richard. Tumingin ako kay Atty. Mondragon na tumatango sa akin, binibigyan ako ng lakas.
Tumayo ako nang tuwid.
“Tinawanan mo ako kanina, Richard,” sabi ko nang malakas at malinaw. “Sabi mo wala akong laban. Pero nakalimutan mo, ang babaeng inaapi mo ay siya ring babaeng marunong tumulong sa kapwa. At ang kabutihan… bumabalik ‘yan sa paraang hindi mo inaasahan.”
“Your Honor,” sabi ko sa Judge. “Ituloy natin ang kaso.”
Sa huli, nakuha ko ang lahat. Ang hustisya, ang mga anak ko, at ang dignidad ko. Si Richard ay nawalan ng lahat at nabaon sa utang dahil sa mga illegal na gawain na nahalungkat ng team ni Atty. Mondragon.
Paglabas namin ng korte, niyakap ko si Atty. Mondragon.
“Salamat po, Sir,” iyak ko.
“Walang anuman, Elena,” ngiti niya. “Ngayon, pantay na tayo.”
Napatunayan ko sa araw na iyon na kahit gaano ka pa kayaman o kamakapangyarihan, wala kang karapatang mang-api. Dahil hindi mo alam kung kailan kakatok ang tadhana para maningil, at kung sino ang nasa likod ng pinto.
