PINAGBAWALAN NG AMO NIYANG BABAE NA PUMASOK SA BASEMENT DAHIL “MAY MULTO” DAW—PERO NANG MATAPANG NA BINUKSAN NG KATULONG ANG PINTO, TUMAMBAD SA KANYA ANG INA NG KANYANG BOSS NA NAKAKADENA AT KUMAKAIN NG BASURA!
Bagong salta lang si Inday sa mansyon ng mag-asawang Sir Anton at Ma’am Stella.
Mabait si Sir Anton. Isang successful na businessman na laging busy sa trabaho. Madalas itong malungkot dahil ang alam niya, ang kanyang ina na si Doña Trinidad ay nasa America at ayaw na siyang kausapin dahil sa “galit” daw ito sa kanya.
“Hayaan mo na, Hon,” laging sinasabi ni Stella kay Anton habang hinihimas ang likod nito. “Matanda na si Mama, may dementia na. Mas mabuti nang nasa nursing home siya sa States para maalagaan siya nang tama.”
Pero si Stella? Iba ang ugali kapag nakatalikod si Anton. Malupit siya, matapobre, at masungit sa mga katulong.
Unang araw pa lang ni Inday, may mahigpit na bilin na si Stella.
“Inday, makinig ka,” nanlilisik ang mata ni Stella habang tinuturo ang isang bakal na pinto sa ilalim ng hagdanan. “Huwag na huwag mong bubuksan ang pintuan na ‘yan. Lumang bodega ‘yan. Maraming daga at may nagpapakita diyan na masamang espiritu. Kapag nakita kitang lumapit diyan, tatanggalin kita agad!”
Tumango si Inday sa takot. “Opo, Ma’am.”
Lumipas ang ilang buwan. Napapansin ni Inday na tuwing umaalis si Sir Anton, may dalang tirang pagkain si Stella—mga panis na kanin, buto ng manok, at lumang tinapay. Pumupunta ito sa tapat ng bakal na pinto, binubuksan nang kaunti, at inihahagis ang pagkain sa loob na parang nagpapakain ng aso.
“Kain na, halimaw!” naririnig ni Inday na bulong ni Stella bago padabog na isara ang pinto.
Isang gabi, umalis si Stella para mag-casino kasama ang mga amiga niya. Si Sir Anton naman ay nasa business trip sa Cebu.
Habang naglilinis si Inday sa sala, nakarinig siya ng kaluskos mula sa ilalim ng hagdan.
“Tu…tubig… Tulong…”
Napatigil si Inday. Boses ng matanda. Mahina at paos na paos.
Kinabahan si Inday. Sabi ni Stella, multo daw. Pero ang boses, parang totoong tao na nahihirapan.
Dahil sa awa at kuryosidad, kumuha si Inday ng susi na naiwan ni Stella sa ibabaw ng cabinet. Nanginginig ang kamay niya habang binubuksan ang kandado ng bakal na pinto.
Creakkk…
Bumukas ang pinto. Bumungad kay Inday ang napakabahong amoy—amoy ng ihi, dumi, at nabubulok na pagkain.
Binuksan niya ang flashlight ng cellphone niya.
Nanlaki ang mata ni Inday at napatakip siya ng bibig sa gulat.
Sa isang madilim na sulok, nakaupo sa semento ang isang matandang babae. Payat na payat ito, halos buto’t balat na. Punit-punit ang damit at may kadena sa paa. Kinakain nito ang panis na tinapay na nasa sahig.
Nang itapat ni Inday ang ilaw, nakilala niya ang mukha. Ito ang babaeng nasa malaking painting sa sala.
“D-Doña Trinidad?!”
Umiyak ang matanda. “Iha… tubig… parang awa mo na…”
Dali-daling tumakbo si Inday sa kusina. Kumuha siya ng tubig at mainit na sabaw. Pinakain niya ang matanda habang umiiyak.
“Bakit po kayo nandito? Ang alam po ni Sir Anton nasa America kayo!”
“Hindi…” umiiyak na sabi ng Doña. “Ikinulong ako dito ni Stella… simula noong magkasakit ako. Kinuha niya ang mga alahas ko… ang pera ko… Sinabi niya kay Anton na nasa abroad ako… pero ginawa niya akong hayop dito…”
Biglang bumukas ang main door ng mansyon.
Hindi si Stella ang dumating.
Si Sir Anton. Umuwi siya nang maaga para sorpresahin ang asawa niya.
“Stella? Hon? Nandito na ako!” sigaw ni Anton.
Narinig ni Inday ang boses ng amo. Tumakbo siya palabas ng basement, humahangos.
“Sir Anton! Sir!” sigaw ni Inday.
“Oh, Inday? Bakit gising ka pa? At bakit bukas yang bodega?” tanong ni Anton.
“Sir… sumama po kayo… bilis!” hinila ni Inday ang kamay ni Anton papunta sa madilim na kwarto.
Pagpasok ni Anton, naamoy niya ang baho. Binuksan niya ang ilaw.
At doon, nakita niya ang kanyang ina. Nakakadena. Nakahiga sa sariling dumi.
“MAMA?!”
Napaluhod si Anton. Niyakap niya ang ina na puno ng dumi. “Ma! Diyos ko! Anong nangyari sa’yo?!”
“A-Anton… anak…” hagulgol ng matanda. “Si Stella… huwag mo siyang hayaang saktan ako ulit…”
Sa sandaling iyon, dumating si Stella galing casino. Masaya pa siyang kumakanta habang pumapasok.
“Hon! You’re home early—”
Natigilan si Stella nang makita niyang bukas ang pinto ng basement. At nakita niyang buhat-buhat ni Anton ang payat na katawan ni Doña Trinidad palabas ng kwarto.
Ang mukha ni Anton ay hindi maipinta. Puno ito ng poot at galit na hindi pa nakikita ni Stella kahit kailan.
“H-Hon… let me explain… baliw na kasi si Mama! Delikado siya kaya ko siya tinago!” palusot ni Stella, nanginginig sa takot.
Dahan-dahang ibinaba ni Anton ang kanyang ina sa sofa at hinarap ang asawa.
PAKK!
Isang malakas na sampal ang dumapo sa mukha ni Stella. Tumalsik ito sa sahig.
“Hayop ka, Stella! Ibinigay ko sa’yo ang lahat! Ang luho mo, ang pera ko! Tapos ang Nanay ko, ginawa mong aso sa sarili kong pamamahay?!” sigaw ni Anton. Ang boses niya ay parang kulog sa buong mansyon.
“Anton, sorry na! Mahal kita!”
“Wala kang karapatang mahalin ako kung kaya mong gawin ito sa ina ko!”
Agad tumawag si Anton ng pulis. Ipinadampot niya si Stella nang gabing iyon din. Kinassuhan siya ng Serious Illegal Detention at Elder Abuse. Walang nagawa ang mga luha ni Stella habang ipinoposasan siya.
Nang makalabas na si Doña Trinidad sa ospital, muling nagbalik ang lakas nito.
Hinarap ni Anton si Inday.
“Inday,” sabi ni Anton habang hawak ang kamay ng katulong. “Kung hindi dahil sa tapang mo, baka namatay na ang Nanay ko sa ilalim ng bahay na ito. Utang ko sa’yo ang buhay niya.”
Bilang pasasalamat, binigyan ni Anton si Inday ng bagong bahay at lupa sa probinsya para sa pamilya nito, at pinag-aral ang mga kapatid niya hanggang college.
Si Stella naman ay nabubulok na ngayon sa kulungan—ang tunay na lugar na bagay sa mga taong may maitim na budhi.
