UMUWI AKO NANG MAAGA AT NAABUTAN KO ANG NANAY KO NA PINAPAHIRAPAN ANG BUNTIS KONG ASAWA—AKALA NILA TATAHIMIK LANG AKO, PERO ANG GINAWA KO PAGKATAPOS AY YUMANIG SA BUONG ANGKAN NAMIN.
Ako si Liam. Lumaki ako sa isang pamilyang konserbatibo. Ang turo sa akin, “Respetuhin ang magulang kahit anong mangyari.” Ang Nanay ko, si Donya Miranda, ay nasanay na laging nasusunod. Matapobre siya at istrikto.
Nang pakasalan ko si Jenna, isang simpleng guro, tutol na tutol si Mama. Pero pinaglaban ko si Jenna.
Dahil buntis si Jenna sa panganay namin (8 months na), pinilit ni Mama na tumira muna siya sa amin para daw “matulungan” mag-alaga habang nasa trabaho ako. Pumayag ako, akala ko magkakasundo na sila.
Isang hapon, nakalimutan ko ang laptop ko sa bahay. Bumalik ako nang walang pasabi.
Pagpasok ko sa gate, napansin kong tahimik ang mga katulong sa hardin. Nakayuko sila.
Pagbukas ko ng pinto sa sala, narinig ko ang sigaw ni Mama.
“Ang bagal mo kumilos! Punasan mo ‘yan! Linisin mo ang sapatos ko!”
Sinundan ko ang boses. Pumunta ako sa kusina.
At doon… parang huminto ang tibok ng puso ko.
Nakita ko si Jenna. Ang asawa kong walong buwang buntis, hirap na hirap gumalaw, at manas ang mga paa… ay nakaluhod sa sahig.
May hawak siyang basahan. Pinupunasan niya ang putik sa mamahaling sapatos ni Mama na suot nito.
Si Mama ay nakaupo sa silya, umiinom ng juice, at sinisipa-sipa nang mahina ang balikat ni Jenna.
“Dalian mo!” sigaw ni Mama. “Wala kang kwentang asawa! Ang dumi-dumi ng bahay ko dahil sa’yo! Sigurado ka bang anak ni Liam ‘yang dinadala mo? Baka naman anak ‘yan ng kung sino lang!”
“Ma… masakit po ang likod ko…” iyak ni Jenna habang nakaluhod. “Tama na po…”
“Huwag kang mag-inarte!”
Kinuha ni Mama ang baso ng malamig na juice at IBINUHOS ito sa ulo ni Jenna.
Basang-basa si Jenna. Nanginginig siya sa lamig at kahihiyan.
“Yan! Bagay sa’yo! Para mahimasmasan ka sa katangahan mo!” tawa ni Mama.
Hindi ko na kinaya.
“MAMA!”
Dumagundong ang boses ko sa buong bahay.
Nagulat si Mama. Nabitawan niya ang baso. Napalingon si Jenna, puno ng luha at juice ang mukha.
“L-Liam?” utal ni Mama. “A-Anak… maaga ka yata? Tinuturuan ko lang ang asawa mo ng—”
Hindi ko siya pinatapos.
Tumakbo ako kay Jenna at itinayo siya. Nanginginig ang asawa ko. Niyakap ko siya nang mahigpit para takpan ang basang damit niya.
Humarap ako kay Mama. Ang mga katulong ay nagsilabasan para maki-usyoso.
“Tinuturuan?!” sigaw ko, nanginginig ang laman ko sa galit. “Ginawa mong alila ang asawa ko?! Buntis siya sa apo mo!”
“Huwag mo akong sigawan!” tumayo si Mama at nagtapang-tapangan. “Nanay mo ako! Disiplina lang ‘yan! Masyado kasing tamad ‘yang asawa mo!”
“Tamad?” tinignan ko ang namumulang tuhod ni Jenna.
Huminga ako nang malalim.
Inaasahan ng lahat na, gaya ng dati, mananahimik ako at sasabihing “Pagpasensyahan mo na si Mama” kay Jenna. Inaasahan nilang magiging “Mama’s Boy” ako ulit.
Pero nagkamali sila.
Naglabas ako ng cellphone.
“Guard!” tawag ko sa speaker phone. “Pumasok kayo dito sa loob. Ngayon na. Magdala kayo ng malalaking trash bags.”
Dumating ang tatlong guard, nagtataka.
“Sir?”
Tinuro ko si Mama.
“Tulungan niyo si Donya Miranda na mag-impake,” utos ko sa malamig na boses.
“Anong ibig mong sabihin?!” sigaw ni Mama.
“Pinalalayas na kita,” sabi ko. Diretso. Walang gatol.
Nanlaki ang mga mata ni Mama. “Pinalalayas?! Pamamahay ko ‘to!”
“Hindi, Ma,” sagot ko. “Bahay KO ‘to. Binili ko ‘to. Nakapangalan sa akin. Pinatira lang kita dito dahil naawa ako sa’yo nung namatay si Papa. Pero ngayon? Naubos na ang awa ko.”
Bumaling ako sa mga guard.
“Ipasok niyo lahat ng damit niya sa trash bags. ‘Wag niyong tutupiin. Ihagis niyo sa labas ng gate. At palitan niyo ang lahat ng lock ng bahay ngayon din.”
“Liam! Walang hiya ka!” nagwawala si Mama. Akmang sasampalin niya ako.
Sinalo ko ang kamay niya.
“Ang walang hiya, Ma, ay yung nananakit ng buntis,” mariin kong sabi. “Simula sa araw na ito, putol na tayo. Tinatawagan ko na ang bangko para i-cut ang access mo sa pera ko. Wala ka nang allowance. Wala ka nang driver. Wala ka nang katulong.”
“Mamamatay ako sa gutom!” iyak ni Mama.
“Edi matuto kang magtrabaho. Tutal, magaling ka naman mag-utos, ‘di ba?”
Binuhat ko si Jenna na parang prinsesa.
“Guards, ilabas niyo na siya. Ayoko nang makita ang pagmumukha niya dito.”
Umakyat ako sa kwarto kasama si Jenna habang naririnig ang sigawan at pagmamakaawa ni Mama sa baba habang kinakaladkad siya ng mga guard palabas.
Nang gabing iyon, naging Talk of the Town ang ginawa ko. Maraming kamag-anak ang nagalit, sinabing “masama akong anak.” Pero wala akong pakialam.
Dahil nang tignan ko ang asawa ko at ang tiyan niya na ligtas at payapa sa tabi ko, alam kong ginawa ko ang tama. Minsan, para maging mabuting ama at asawa, kailangan mong kalimutan na naging anak ka ng isang magulang na hindi marunong magmahal.
