Gabi ng parangal sa sikat na restoran na Le Ciel. Tensyonado ang lahat dahil nasa labas si Mr. Henry Tan, ang pinakamabangis na Food Critic sa bansa. Isang bad review lang mula sa kanya ay pwedeng ikasara ng restaurant.

Sa kusina, sigaw nang sigaw si Executive Chef Marco. Bata pa, Paris-trained, at sobrang yabang.

“Bilisan niyo! Walang lasa ang Consommé! Kulang sa tapang!” bulyaw niya habang tinitikman ang sabaw ng Sous Chef. “Basura ’to! Ulitin niyo!”

Sa isang sulok, tahimik na naghuhugas ng bundok-bundok na pinggan si Lolo Isko. Sitenta anyos na, nakayuko, at nanginginig ang mga kamay sa lamig ng tubig. Walang pumapansin sa kanya.

Habang abala ang lahat sa pagpa-panic, napansin ni Lolo Isko ang isang stock pot na kumukulo sa gilid—ang sabaw na tinawag ni Chef Marco na “basura.”

Dahan-dahan siyang lumapit. Kumuha siya ng isang pinch ng asin, kaunting paminta, at isang espesyal na dahon na baon niya mula probinsya. Maingat niya itong hinalo.

Nahuli siya ni Chef Marco.

“HOY TANDA!” sigaw ni Marco. Tumigil ang buong kusina.

Lumapit si Marco at hinablot ang sandok. “Anong ginagawa mo?! Taga-hugas ka lang! Bakit mo pinapakialaman ang luto ko?! Ang dumi-dumi ng kamay mo!”

“Chef… matabang po kasi… tinimplahan ko lang ng—”

“Wala akong pakialam!” sigaw ni Marco. Binuhat niya ang malaking kaldero. “Dahil hinawakan mo, itatapon ko ’to! Panira ka sa kusina ko! Layas! Tanggal ka na!”

Akmang ibubuhos na niya ang mainit na sabaw sa lababo nang biglang bumukas ang pinto ng kusina.

Pumasok ang manager, kasama si Mr. Henry Tan.

“Wait,” sabi ng kritiko.

Namutla si Chef Marco at agad ibinaba ang kaldero. “M-Mr. Tan! Sir! Sorry po, madumi po ang kitchen. Nagtatapon lang po ako ng… reject na sabaw.”

Pero hindi nakatingin si Mr. Tan kay Marco. Nakatingin siya sa kaldero. At sumisinghot.

“Ang amoy na ’yan…” bulong niya.

Lumapit siya at kumuha ng malinis na kutsara.

“Sir, ’wag!” pigil ni Marco. “Gawa po ’yan ng dishwasher! Ipagluluto ko po kayo ng bago—”

Hindi nakinig si Mr. Tan. Sumandok siya at tinikman ang sabaw.

Katahimikan.

Pumikit si Mr. Tan. Isang butil ng luha ang tumulo sa kanyang mata.

Napasinghap ang mga staff. Unang beses nilang makitang umiyak ang “Terror Critic.”

“S-Sir?” kabadong tanong ni Chef Marco.

Dumilat si Mr. Tan at tumingin kay Marco. “Dalawampung taon… Dalawampung taon ko nang hinahanap ang lasang ito.”

“P-Po?”

“Noong bata ako,” kwento niya habang garalgal ang boses, “may maliit na karinderya sa Quiapo. May-ari noon ay isang mamang napakagaling magluto ng bulalo. ’Yun ang pinakamasarap na natikman ko. Pero nung nasunog ang Quiapo, nawala ang karinderya. Akala ko hindi ko na muling matitikman ’to.”

Humarap siya kay Chef Marco. “Ikaw ba ang nagluto nito? Kung ikaw, ibibigay ko sa’yo ang 5-Star Rating ngayon din.”

Pinawisan si Marco. Ito na ang pagkakataon niya. Pwede niyang angkinin ang tagumpay.

Pero tumingin siya kay Lolo Isko—nakayuko, naghihintay na palayasin.

Huminga siya nang malalim. Nakita niya ang sinseridad sa mata ng kritiko. Hindi kinaya ng konsensya niya, at alam niyang hindi niya kayang ulitin ang lasang ’yon.

“H-hindi po ako, Sir,” sabi niya habang yumuyuko. “Siya po.”

Itinuro niya si Lolo Isko.

Nanlaki ang mata ni Mr. Tan. Nilapitan niya ang matanda at pinagmasdan ang mukha nito.

“M-Mang Isko?”

Nag-angat ng tingin ang matanda. “Henry? Ikaw ba ’yung batang laging humihingi ng ekstrang sabaw noon?”

Biglang niyakap ng sikat na kritiko ang hamak na taga-hugas ng pinggan. Umiyak siya na parang bata sa gitna ng fine-dining kitchen.

“Kayo nga po! Buhay pa pala kayo! Hinahanap ko kayo ng napakatagal!”

“Pasensya na, Henry,” ngiti ni Lolo Isko. “Nalugi kami. Napilitan akong mamasukan dito.”

Humarap si Mr. Tan sa may-ari at kay Chef Marco. “Ang taong ito ay alamat ng Quiapo. At ang sabaw na muntik niyong itapon? Ito na ang pinakamahalagang dish ng restaurant na ’to.”

Hindi natanggal si Lolo Isko. Siya ang naging Head Consultant ng Le Ciel. At si Chef Marco, ang dating hari ng kusina, ay naging estudyante—natutong magluto at matutong rumespeto, dahil ang tunay na lasa ay galing sa puso, hindi sa presyo ng sangkap.

Lumipas ang isang buwan. Sumikat ang Le Ciel dahil sa “Legendary Bulalo” ni Lolo Isko. Si Chef Marco, na dating nasa tuktok, ay assistant na lamang.

Puno ng inggit ang puso niya. “Hindi pwedeng mas magaling sa akin ang matandang ’yan,” bulong niya. “Sisirain ko siya.”

Isang gabi ng VIP event, dadalo ang Mayor at si Mr. Henry Tan. Naiwan si Marco sa kusina habang busy si Lolo Isko sa dining area.

Sinamantala niya ang pagkakataon. Binuhos niya ang sobrang anghang na chili extract at isang kilong asin sa kumukulong bulalo.

“Purihin ka pa kaya nila?” ngisi niya.

Maya-maya, bumalik si Lolo Isko.

“Service!” sigaw ng Head Waiter.

Akmang iseserve na ang sabaw nang itaas ni Lolo Isko ang kamay. “TEKA!”

Lumapit siya sa kaldero, pumikit, at inamoy ang usok.

“’Wag iserve ’yan. Itapon niyo.”

“Sayang po!” sabi ng waiter.

Umiling si Isko at tumingin kay Marco. “Amoy inggit. Amoy paninira. Hindi ganyan ang luto ko.”

“Wala kang proof!” sigaw ni Marco.

Sumalok si Lolo Isko ng sabaw at inilapit kay Marco. “Kung maayos ’to, ikaw ang unang iinom.”

Namutla si Marco. Hindi siya makagalaw.

Biglang nagsalita ang Manager at ipinakita ang CCTV footage—kitang-kita ang paninira ni Marco.

“Chef Marco, fired ka na,” malamig na sabi ng Manager. “At kakasuhan ka namin.”

Kinaladkad si Marco palabas ng kusina, luhaan at wasak ang dangal.

Tinapon ni Lolo Isko ang sabaw. “Sayang ang pagkain,” mahina niyang sabi. “Pero mas sayang ang talentong nilamon ng inggit.”

Nagluto sila ng bago.

At nang gabing iyon, mas lalo pang sumarap ang hapunan—

dahil wala nang lason sa kusina.